مقالات و یادداشت ها

🔹تصویری از حال رسول‌الله (ص) در عشره اخیر ماه مبارک رمضان

آوای سنت : عشرہ اخیر رمضان، در واقع عصاره و خلاصه ماه مبارک رمضان است. الله جل جلاله در این عشره، دروازه رحمت‌هایش را گشوده است و از هر سوی باران رحمت‌هایش می‌بارد.

احتمال دارد که شب قدر در شب‌های طاق-۲۱،۲۳،۲۵،۲۷،۲۹-واقع شده باشد و رسول خدا صلی الله علیه و آله و سلم ده روزپایانی رمضان را “عِتْقُ مِنَ النِّیرانِ” آزادی از آتش جهنم گفته است؛ یعنی خداوند مهرورز در این روزها رویدادِ رهایی از جهنم را به بندگانش عنایت می‌کند.

در حدیث شریف آمده است که چون عشره اخیر ماه مبارک رمضان فرا می‌رسید، حال رسول‌الله صلی‌الله علیه وآله وسلم چنین می‌شد که: “شَدَّ مِیزَرَهُ وأحیا لَیلَهُ وأیْقَضَ أَهْلَهُ“; ازار خودش را می‌بست و شبش را اِحیا می‌کرد و اهل‌بیتش را بیدار می‌کرد.
اگر چه جملۂ “شَدَّ مِیزَرَهُ”، در حدیث بالا، لفظا به ” ازار خودش را می‌بست”، معنا می‌شود، اما در محاوره به “کمر به کاری بستن و بدان کار مصمم شدن”، اشاره دارد.
بدین معنا که رسول‌الله صلی‌الله علیه وسلم با فرا رسیدن عشرہ اخیر رمضان، کمر خویش را می‌بست و برای برداشت سختی‌ها و مشقت‌های عبادت و بندگی الله‌تعالی مصمم می‌شد.
“وأحیا لَیلَهُ”، و شبش را زنده می‌داشت/بیدار می‌ماند و آن را به دعا و عبادت به صبح می‌رساند.
“وأیْقَضَ أَهْلَهُ”، و اهل‌بیتش را برای عبادت و بندگی بیدار می‌کرد.

معمول رسول‌خدا صلی‌الله‌علیه و سلم در دیگر روزهای سال بر این بود که چون برای نماز شب بر می‌خاست، اهل‌بیتش را بیدار نمی‌کرد و بسی اهتمام می‌ورزید تا در خواب آنها خللی ایجاد نشود، چنانکه در حدیث نبوی آمده است: “قامَ رویداً و فَتَحَ البابَ رُویداً“; چون از بسترِ خواب، بر می‌خاست، آهسته بر می‌خاست تا ام المومنین عایشه صدیقه رضی‌الله عنها بیدار نشود و چون در را می‌گشود، آرام می‌گشود، تا در خواب همسر و همراه او خللی وارد نیاید. آری تا این حد بر خواب اهل‌بیتش حساس بود.

با وجود این چون عشره اخیر ماه مبارک رمضان فرا می‌رسید، اهل بیتش را با اهتمام فراوان بیدار می‌کرد و می‌گفت: “وقت عبادت است برخیزید و الله را بندگی کنید.”

در روایات دیگری آمده است که “کَثُرَ صَلاتُهُ” در ده روز پایانی ماه مبارک رمضان، نمازهای رسول‌خدا صلی‌الله علیه و سلم بسیار می‌شد و تنها در شب‌های طاق به امر مهم عبادت نمی‌پرداخت، بلکه در تمام عشره اخیر رمضان به عبادت و بندگی الله تعالی اهتمام می‌ورزید.

🔹عشره اخیر رمضان چگونه سپری شود؟

به هر روی! عشره اخیر رمضان برای عبادت و بندگی الله تعالی خاص شده است که با ذکر و یاد او تعالی بگذرد، نماز هم یکی از شعبه‌های ذکر است و دیگر عبادت‌ها هم شعبه‌هایی از ذکر هستند و هدف این است که عشره اخیر ماه مبارک رمضان با ذکر قلبی و زبانی سپری شود.
پدر بزرگوارم حضرت مولانا مفتی محمد شفیع رحمه الله می فرمود: “ضایع کردن ده شب پایانی رمضان در سخنرانی‌ها، ختم‌های قرآن، همایش‌ها و دعوت‌های رسمی، کار بسیار خطرناکی است، این شب‌ها برای سخنرانی و برگزاری همایش وجلسه گرفتن نیست، بلکه فقط شب‌های عمل هستند که انسان باشد و فراغتی و گوشه خلوتی، که با مالک و کارسازش رابطه بندگی استوار کند، با او خلوت گزیند، او باشد و خدایش، نفر سومی در میان نباشد.

این طور عشره اخیر را بگذران، با ذکر حضرت حق بگذران، با زبان ذکر شود با قلب نیز ذکر شود، هر حالت، آمدن و رفتن، نشستن و برخاستن، با ذکر و یاد الله تعالی بگذرد.

اگر توفیق خلوت گزینی در مسجد حاصل نشد، در بازار و دفترِکار و کارهای منزل نیز با زبان و دل، مشغول ذکر الله تعالی باشد و این کیفیت را به خود بگیرد:
“دست به کار و دل به یار”

[مجالس اصلاح و خودسازی، مجلس سی و سوم، ج۳ ص۳۲-۳۳-۳۴،
مولف: شیخ الاسلام مفتی محمد تقی عثمانی،
مترجم: ولی الله رفیعی.]

برچسب ها
نمایش بیشتر

نوشته های مشابه

پاسخی بگذارید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

دکمه بازگشت به بالا
بستن